از آن خلاصى بخش * ( فَأَنْجَيْناه ) * پس نجات داديم او را * ( وَمَنْ مَعَه ) * و هر كه را با او بود از مؤمنان * ( فِي الْفُلْكِ الْمَشْحُونِ ) * در كشتى پر از آدميان و امتعه و ماكولات و انواع حيوانات * ( ثُمَّ أَغْرَقْنا ) * پس غرق ساختيم * ( بَعْدُ ) * پس از رهانيدن او و اتباع او * ( الْباقِينَ ) * باز پس ماندگان از كشتى يعنى گروه كفار كه بر ايشان مبعوث بود * ( إِنَّ فِي ذلِكَ ) * بدرستى كه در صبر نوح عليه السّلام بر ايذاى قوم و عناد و جحود ايشان و غرقه گشتن ايشان بجهة آن و انجاء اهل ايمان در كشتى * ( لآيَةً ) * هر آينه علامتيست شايع و متواتر مر كسانى را كه به آن متعظ شوند و پند گيرند و از وادى ضلالت محترز شده اقتدا به پيغمبران كنند و در صراط مستقيم سلوك نمايند * ( وَما كانَ أَكْثَرُهُمْ ) * و نبودند بيشتر قوم نوح عليه السّلام * ( مُؤْمِنِينَ ) * گرويدگان به خدا و پيغمبر او بلكه از قوم او همين هفتاد و نه تن ايمان آورده با وى در كشتى بودند * ( وَإِنَّ رَبَّكَ ) * و بدرستى كه آفريدگار تو * ( لَهُوَ الْعَزِيزُ ) * هر آينه او است توانا بر عقوبة كافران و منتقم بر ايشان * ( الرَّحِيمُ ) * مهربان بامهال عذاب از ايشان تا حجة بر ايشان لازم گردد يعنى از الزام حجة و اظهار بينه بر طريق حق انزال عذاب نفرمايد و يا رحيم است بر مؤمنان در انجاى نوح و اتباع او در كشتى و يا بر توفيق پيغمبران در حلم و بردبارى و احتجاج بر كافران * ( كَذَّبَتْ عادٌ ) * بدروغ داشتند قبيلهء عاد * ( الْمُرْسَلِينَ ) * فرستادگان را تانيث فعل باعتبار قبيله است و عاد در اصل اسم پدر ايشان بوده و در ما سبق مرقوم شد كه انكار احد انبيا موجب انكار همه است * ( إِذْ قالَ لَهُمْ ) * ياد كن اى محمد صلى اللَّه عليه و إله و سلَّم چون گفت مر ايشان را * ( أَخُوهُمْ هُودٌ ) * برادر نسبى ايشان هود * ( أَ لا تَتَّقُونَ ) * آيا پرهيز نميكنيد از شرك يا نميترسيد از نزول عذاب الهى و از وقوع عقاب پادشاهى خايف نمىشويد * ( إِنِّي لَكُمْ ) * بدرستى كه من مر شما را * ( رَسُولٌ أَمِينٌ ) * فرستاده‌ايم امين بر وحى و رسالت يعنى آنچه بر من نازل شده از حق تعالى به همان طريق بشما ميرسانم و بتغيير و تبديل در آن خيانت نميكنم و يا آنكه چون من بصفة امانت مشهور و معروفم در ميان شما پس هر آينه ميدانيد كه قول من حق و صدقست و معرا از شائبه كذب و تهمت * ( فَاتَّقُوا اللَّه ) * پس بترسيد از خدا و ترك مخالفت او كنيد * ( وَأَطِيعُونِ ) * و فرمان بريد مرا در آنچه شما را بدان دعوت ميكنم * ( وَما أَسْئَلُكُمْ عَلَيْه ) * و نميطلبم از شما بر تبليغ رسالت و اداء دعوت * ( مِنْ أَجْرٍ ) * هيچ مزدى